Zesłanie Ducha Świętego 2017

23.05.2016 13:19
Zesłanie Ducha Świętego, znane też jako Pięćdziesiątnica, Niedziela Zesłania Ducha Świętego lub potocznie: Zielone Świątki.

 

07.06.2014 Warszawa, Las Bielanski . Odpust parafialny na Zesłanie Ducha Swietego ( Zielone Swiatki ) . Fot. Franciszek Mazur / Agencja GazetaFot. Franciszek Mazur / Agencja Gazeta

To chrześcijańskie święto, które wypada w 49 dni po Niedzieli Wielkanocnej, w 50 dzień po Zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa. Podobnie jak Wielkanoc - jest świętem ruchomym. Chociaż Zielone Świątki funkcjonują teraz jako potoczna nazwa katolickiego święta, to początkowo było świętem płodności, wiosny i ma swoje źródło w tradycji przedchrześcijańskiej. Zesłanie Ducha Świętego jest ważnym katolickim świętem (drugie miejsce w tabeli pierwszeństwa obchodów liturgicznych) i jest w Polsce dniem wolnym od pracy. Trzeba również pamiętać, że w tym dniu obowiązuje również zakaz pracy obiektów handlowych, więc zakupy warto zrobić dzień wcześniej. Zesłanie Ducha świętego uznaje się za symboliczny początek kościoła - na apostołów zstąpił Duch Święty, w wyniku czego apostołowie zaczęli mówić wieloma językami oraz otrzymali charyzmaty. Charyzmaty to dary Ducha Świętego. W Katechizmie Kościoła Katolickiego wymienia się siedem darów Ducha Świętego: Dar Mądrości, Dar Rozumu, Dar Rady, Dar Męstwa, Dar Umiejętności, Dar Pobożności i Dar Bojaźni Bożej. Ta scena przedstawiana jest na wielu obrazach, m.in. Zesłanie Ducha Świętego autorstwa Duccio di Buoninsegna.

 

A jak wyglądały Zielone Świątki w czasach przedchrześcijańskich? Świętowano w maju lub czerwcu, szykując się na nadejście lata. Jednym z najważniejszych obrzędów związanych ze świętem było przystrajanie domów zielonymi gałązkami lub kwiatami - taki zabieg miał chronić przed urokami i być gwarantem urodzaju. W niektórych regionach ten zwyczaj nazywał się majeniem domów. Ale majono nie tylko domy: nawet psie budy bywały odpowiednią roślinnością - w tym przypadku tatarakiem, który pełnił bardzo praktyczną funkcję, bo jego ostry zapach odstraszał insekty i niektóre pasożyty. Zielone Świątki miały różne nazwy: w południowej Polsce nazywało się je Sobótkami, a na Podlasiu Palinockami. Nazwa palinocka pochodzi prawdopodobnie od zwyczaju palenia ognisk na polach. Z Zielonymi Świątkami powiązane są niektóre przysłowia, np.: Kto ślub bierze na Zielone Świątki, to Duch Święty zstępuje na ziemię, a diabeł w małżeństwo. To przysłowie znaczyło oczywiście, że ślub zawarty w dniu Zesłania Ducha Świętego oznacza nieudane małżeństwo. Zielone Świątki były też dniem w którym wróżono co do obfitości plonów, stąd przysłowia takie jak: Deszcz w Zielone Świątki, będą wielkie sprzątki, czy Mokre Zielone Świątki dają tłuste Boże Narodzenie.

Przyjmuje się, że Zielone Świątki wywodzą się ze święta Stado - to słowiańskie święto, którego symbolami były m.in. Rusałki. Demony wodne miały być w tym okresie najbardziej aktywne, dlatego potrzebowano rytuałów, które mogłyby je odgonić i sprawić, by plony były udane. Podczas obchodów Stada tańczono, śpiewano, brano udział sportowych igrzyskach. Według niektórych przekazów, podobne święto było również na Rusi, gdzie obok tańców i śpiewów, składano pod brzozami ofiary, m.in. z kaszy.